Inteligjenca artificiale (IA) po ndryshon mënyrën si prodhojmë, ndajmë dhe konsumojmë lajmet — dhe Shqipëria nuk bën përjashtim. Por a jemi të përgatitur?
Peizazhi mediatik shqiptar tashmë vuan nga polarizimi politik i thellë, nga probleme serioze me dezinformimin dhe nga besim i ulët publik. IA ka potencialin t’i përkeqësojë të gjitha këto ndjeshëm:
- Algoritmet e platformave sociale shpërblejnë përmbajtjen emocionale dhe sensacionaliste, duke i dhënë avantazh dezinformimit ndaj gazetarisë së verifikuar.
- Deepfake-et dhe mediat sintetike e bëjnë manipulimin audioviziv shumë më të lehtë, më të lirë dhe më të vështirë për t’u zbuluar.
- Mungesa e transparencës për IA-në përdorur në prodhimin e lajmeve rrezikon të gërryjë edhe më tej besimin e publikut ndaj medias.
- Manipulimi politik nëpërmjet mesazheve të personalizuara me IA dhe rrjeteve të llogarive false po bëhet gjithnjë e më i sofistikuar.
Si pjesë e procesit të anëtarësimit në BE, Shqipëria është e detyruar të harmonizohet me Aktin e IA-së të Bashkimit Europian. Ky akt kërkon, ndër të tjera, etiketimin e qartë të përmbajtjes së gjeneruar nga IA, mbikëqyrje njerëzore mbi sistemet e IA me rrezik të lartë, si dhe ndalimin e teknikave manipuluese subliminale në komunikimin politik. Megjithatë, deri në fillim të vitit 2026 asnjë ligj konkret nuk ishte miratuar në Shqipëri për zbatimin e këtyre detyrimeve.
Ky policy brief shqyrton çfarë po ndodh me IA-në në median shqiptare sot, pse ka rëndësi për demokracinë dhe çfarë duhet të ndryshojë për të ardhmen, si dhe cilat janë temat më delikate që duhen konsideruar.
Ky është policy brief-i i parë i serisë “IA, Media dhe Demokracia në Shqipëri”, i realizuar nga Instituti Shqiptar i Medias, në partneritet me De Balie, me mbështetjen e Ambasadës së Holandës në Shqipëri.